آخرین خبرها
خانه / آثاری که دوستشان داریم / لودویگ وان بتهوون ( سمفونی کرال Choral)

لودویگ وان بتهوون ( سمفونی کرال Choral)

برای خودم هم عجیب است چرا تا به امروز برای بتهوون صفحه‌ای نگذاشته‌ام. انگار وقتی با کسی خیلی دم خور هستی کمتر متوجه اهمیت بودنش می شوی. هر چقدر فکر می‌کنم یادم نمی‌آید که اسم بتهوون را اولین بار کجا شنیدم یا خواندم. اما اولین چیزهایی که یادم می‌آید پوستر فیلم رهبر ارکستر اثر آندره وایدا بود. سالهای فکر کنم 67. روی آن نوشته بود “موسیقی: بتهوون”. چون یادم می آید از دیدن اسمش روی پوستر فیلم تعجب کردم و پرسیدم مگر بتهوون زنده است!؟ آخر بتهوون دو سده پیش از این زندگی می‌کرده است! اما نه پیش‌تر بود. یک کاست قدیمی از کتابفروشی محله که با من دوستی داشت امانت گرفتم. برای چند روزی. یادش بخیر، عبدالله خدادادی. سمفونی سوم بتهوون بود با عکس بتهوون ژولیده بر آن. دقیقا اینجا اولین باری بود که فهمیدم بتهوون همان کسی است که قبلا از تلویزیون این اثرش را شنیده‌ام. البته نه رسما بلکه درمناسبت‌های تلویزیونی!

از آن پس می‌دانستم موزیسین بزرگی بوده و هر قطعه زیبای کلاسیک که شنیده بودم فکر می کردم کار او بوده است. خب از بچه ی پانزده ساله چه انتظاری می توان داشت.

به سختی می‌شود از آثار بتهوون چیزی را برگزید و به قطعه‌ای دیگر نیندیشید. اما اگر از همه بگذریم از آخرین سمفونی او یعنی سمفونی نهم (کرال)نمی توان چشم پوشید. کاری بر اساس شعر فردریک فون شیلر شاعر آلمانی “ترانه‌ی شادی”. گویی این هنرمند پر رنج در حالی که شنواییش از دست رفته با ساخت این سمفونی به انسانها آنچه را که از دست داده‌اند نشان می‌دهد. سمفونی نهم انگار حماسه ای است که با واپسین وصیت‌های یک مرد بزرگ تمام می‌شود. ای انسان‌ها با هم باشید. دوست باشید. شاد باشید.

 

اولین باری که سمفونی نهم را تا انتها گوش دادم موومان آخرش کاملا آشنا بود. در کودکی سرودی را به فارسی از تلویزیون شنیده بودم که موسیقی‌اش همین بود و مضمونش هم برگرفته از اشعار همین قطعه از بتهوون.

 

اتحادیه اروپا ملودی ترانه‌ی شادی بتهوون را به عنوان نماد خود انتخاب کرد.

https://europa.eu/european-union/about-eu/symbols/anthem_en

نیز از  این ملودی به تنوع اقتباس و اجرا شده است و شعر شیلر به تنوع ترجمه گشته است.

https://www.coe.int/en/web/about-us/the-european-anthem

در ادامه متن شعر شیلر (البته با اندکی تفاوت که در کار بتهوون بر آن وارد شده است) آمده تا به همراه موسیقی بتهوون بخوانیم. از این متن ترجمه زیاد است . ترجمه ی من هم  یک ترجمه ی شعر نیست. در واقع فقط برگردانی است تا به درک بیشتر متن کمک کند. یک ترجمه ابتدایی و ساده. ( به دلیل حذف بخش مقدمه ی این قطعه چند خط از شعر حذف شده است که در متن به رنگ آبی دیده می شود).

بتهوون زمانی این سمفونی را اجرا کرد که ناشنوا شده بود.او هرگز صدای سمفونی خود را نشنید! امروز اگر نگاهی به دنیای و مردمش بیندازیم بیشتر می فهمیم بتهوون چه می خواسته بگوید. شاید این روزها بیش از هر زمان در این دیار نیاز داریم تا این شعر را مرور کنیم. مرور کنیم پیش از آن که برای همیشه از یاد برود.

 

 

 

O Freunde, nicht diese Töne!

    دوستان این صدا ها بس است!

Sondern laßt uns angenehmere

 بگذارید تا نغمه هایی شادتر سر دهیم

 Anstimmen und freudenvollere.

نغمه هایی سرشار از شادی!

 

Freude!
شادی!
Freude!
شادی!

Freude, schöner Götterfunken
شادی آذرخش درخشان موهبت‌ها

Tochter aus Elysium,
دختر بهشت
Wir betreten feuertrunken,

گام زنان، آتش وش

Himmlische, dein Heiligtum!

به بارگاهت قدم می نهیم

Deine Zauber binden wieder

نیروی جادویی ات پیوند می دهد

Was die Mode streng geteilt;

آنان را که آیین شان جدایشان کرده از هم

Alle Menschen werden Brüder,

همه را باهم برادری است

Wo dein sanfter Flügel weilt.

زیر نوازش لطیف بالهایت

 

Wem der große Wurf gelungen,

هر آن که کامیاب شد در کوششی بزرگ

Eines Freundes Freund zu sein;

تا برای دوستش یک دوست باشد

Wer ein holdes Weib errungen,

هر آن که همسری دوست داشتنی یافت

Mische seinen Jubel ein!

بگذار در این شادانی بیاید

Ja, wer auch nur eine Seele

آری، هر آن‌که او خود را تک پنداشت

Sein nennt auf dem Erdenrund!

چونان که جهان از آن اوست

Und wer’s nie gekonnt, der stehle

بگذار که دزدانه

Weinend sich aus diesem Bund!

دوراز این جمع بگرید!

Freude trinken alle Wesen

جهانیان می نوشند شادی را

An den Brüsten der Natur;

از سینه ی مادر طبیعت

Alle Guten, alle Bösen

همگان، نیک و بدکردار

Folgen ihrer Rosenspur.

در پی رد گلفام اویند

Küsse gab sie uns und Reben,

هم او که ما را غرق بوسه و شراب می کند

Einen Freund, geprüft im Tod;

تمام زندگی را تا روز مرگ

Wollust ward dem Wurm gegeben,

همان شادی که هدیه شد، هم بر جنبده ای ریز

Und der Cherub steht vor Gott.

هم بر کروبیان آستان خداوندگار.

Froh, wie seine Sonnen fliegen

شادکام، چونان پرواز خورشیدها

Durch des Himmels prächt’gen Plan,

در شکوه کائنات

Laufet, Brüder, eure Bahn,

بتازید برادران در این میدان

Freudig, wie ein Held zum Siegen.

سرشار از خوشدلی، چون قهرمانی پیروز.

 

Seid umschlungen, Millionen!

گردهم آیید ای کرورها انسان

Diesen Kuß der ganzen Welt!

این بوسه نثار جهانیان باد!

Brüder, über’m Sternenzelt

برادران، ورای سقف ستارگان

Muß ein lieber Vater wohnen.

باید پدری پر مهر باشد

Ihr stürzt nieder, Millionen?

آیا بر او کرنش می کنید؟

Ahnest du den Schöpfer, Welt?

آیا احساسش می کنید؟

Such’ ihn über’m Sternenzelt!

او را در ماورای سقف ستارگان بجویید.

Über Sternen muß er wohnen.

ورای ستارگانی که ماوای اوست.

در پایان این کلمات به تکرار خوانده می شود:

Seid umschlungen, Millionen!

گرد هم آیید ای کرورها انسان

Diesen Kuss der ganzen Welt!

بوسه ای نثار همه ی جهانیان

Brüder, über’m Sternenzelt

برادران، ورای سقف ستارگان

Muss ein lieber Vater wohnen.

باید پدری پر مهر باشد

Seid umschlungen,

گرد هم آیید

Diesen Kuss der ganzen Welt!

بوسه ای نثار همه ی جهانیان

Freude, schöner Götterfunken

شادی آذرخش درخشان موهبت ها

Tochter aus Elysium,

دختر بهشت

Freude, schöner Götterfunken

شادی آذرخش درخشان موهبت ها

بتهوون به حدی جذاب است که انتخاب از بین کارهایش خیلی سخت است و اگر هم انتخاب کنی خیلی خیلی زیاد خواهند بود.

پس باز زمانی دیگر درباره‌ی بتهوون صفحه‌ای خواهیم داشت.

درباره‌ی سعید شاه حسینی

4 نظر

  1. مریم شاه حسبنی

    چه قدر این موسیقی با خودش خاطره دارد!

  2. سلام واقعا سایتتون به ادم ارامش میده یه حال و هوای خاصی و عجیبی واسم داره,که زمان توش گم میشه نمیدونم حسم راجع به کودکیامه یا امید به آینده ولی عالیه مررررسی

  3. سایتتون عالیه , موسیقی هاش و حتی نگارشتون یه حس خاص و ارامش بخشی داره❤❤مررررسی

  4. اولین باری بود که راجب بتهوون این مطالب رو میخوندم و بسیار برام جالب بود. و موسیقی هم اثر گذار و شنیدنی..
    مرسی استاد 🙂

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*

بیست + یازده =